ผลกระทบจากวิกฤตตะวันออกกลาง ที่มากกว่าแค่ราคาน้ำมัน

เมื่อ "รอยร้าว" ในห่วงโซ่อุปทาน บีบให้อุตสาหกรรมพลาสติกต้องเปลี่ยนเกม

ความขัดแย้งระหว่างอิหร่าน สหรัฐฯ และอิสราเอลในปี 2026 นี้ ไม่ได้เป็นเพียงแค่ข่าวการเมืองระดับโลกที่น่ากังวลเท่านั้น แต่มันคือ "พายุสมบูรณ์แบบ" (Perfect Storm) ที่กำลังพัดถล่มโครงสร้างต้นทุนของอุตสาหกรรมพลาสติกทั่วโลกอย่างรุนแรง คำถามที่น่าสนใจคือ ธุรกิจของคุณพร้อมหรือยังที่จะรับมือกับต้นทุนที่ไม่ได้พุ่งสูงขึ้นเพียงชั่วคราว แต่กำลังกลายเป็น "ฐานราคาใหม่" (New Baseline)?

เจาะลึกความเปราะบางของต้นทุนปิโตรเคมี

หัวใจสำคัญของปัญหานี้อยู่ที่ "Ethylene" และ "Propylene" ซึ่งเป็นสารตั้งต้นที่ไม่สามารถหาอะไรมาทดแทนได้ในทันที อิหร่านครองตำแหน่งผู้ผลิตเอทิลีนติดอันดับ 1 ใน 5 ของโลก ด้วยกำลังการผลิตกว่า 8 ล้านเมตริกตันต่อปี เมื่อบวกกับการที่ช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่ทางการค้าถูกปิดกั้น ความเสี่ยงจึงไม่ได้อยู่ที่ "ราคา" เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ "การไม่มีสินค้าให้ซื้อ"

ในเชิงเทคนิค ค่าส่วนต่างราคา Ethylene-Naphtha Spread ในเอเชียพุ่งทะลุ 400 ดอลลาร์ต่อเมตริกตันเป็นครั้งแรกในรอบหลายปี สะท้อนถึงภาวะอุปทานขาดแคลนขั้นวิกฤต (Severe Scarcity) ลองคิดดูว่าหากโรงแยกก๊าซ (Cracker) ต้องใช้เวลาสร้างใหม่ถึง 3-5 ปี เราจะหาอุปทานจากไหนมาทดแทนส่วนที่หายไปจากตะวันออกกลางในระยะสั้นนี้?

แรงกระเพื่อมที่ต่างกันในแต่ละสายพอลิเมอร์

ผลกระทบครั้งนี้ไม่ได้กระจายตัวเท่ากันทุกภาคส่วน แต่สร้างแรงสั่นสะเทือนที่แตกต่างกันตามแหล่งที่มา:

• PE & PET: ตะวันออกกลางครองส่วนแบ่งการส่งออก PE โลกถึง 40% ทำให้ราคาพุ่งสูงขึ้นกว่า 25-38% ทันที ผู้ผลิตที่ไม่มีสัญญาระยะยาวกำลังเผชิญกับภาวะสูญเสียความสามารถในการแข่งขัน

• PP (Polypropylene): ได้รับผลกระทบหนักในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องจากการพึ่งพานำเข้าแนฟทาและโพรพิลีนจากอ่าวเปอร์เซียโดยตรง

• Logistics & Insurance: นี่คือ "เพชฌฆาตเงียบ" ค่าธรรมเนียมความเสี่ยงสงคราม (AWRPs) พุ่งสูงขึ้นถึง 8 เท่า ต้นทุนแฝงเหล่านี้กำลังกัดกินกำไรของรายย่อยจนแทบไม่เหลือทางรอด จนนำไปสู่การประกาศ Force Majeure จากยักษ์ใหญ่หลายรายทั่วโลก

ก้าวสู่ยุค "ความปกติใหม่" (New Normal)

บทเรียนจากวิกฤตน้ำมันในปี 1973 หรือสงครามอ่าวปี 1990 สอนเราว่า ราคาพลาสติกอาจต้องใช้เวลา 18-24 เดือนกว่าจะกลับสู่สภาวะปกติ แต่ในครั้งนี้ต่างออกไป เพราะ "ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์" ได้กลายเป็นตัวแปรถาวรในสมการธุรกิจไปแล้ว

คำถามสุดท้ายสำหรับผู้บริหารและนักลงทุน: คุณจะยังเลือกเก็งกำไรระยะสั้น หรือจะเริ่มลงทุนใน "ความยืดหยุ่นของห่วงโซ่อุปทาน" (Supply Chain Resilience) อย่างจริงจัง? การกระจายแหล่งที่มาของวัตถุดิบไปสู่ภูมิภาคที่เสถียรกว่า เช่น อเมริกาเหนือ หรือการปรับสัญญาซื้อขายให้ยืดหยุ่นตามดัชนีตลาด อาจไม่ใช่แค่ทางเลือก แต่คือทางรอดเดียวในยุคที่โลกไม่แน่นอนเช่นนี้

ไม่อยากพลาดวิเคราะห์เจาะลึก และความเคลื่อนไหวล่าสุดในวงการพอลิเมอร์  ติดตามข้อมูลเชิงลึกและโซลูชันด้านเม็ดพลาสติกได้ที่ Merick Polymers 

Reference: ข้อมูลอ้างอิงจาก PlasticsToday - Iran War: Exposing the Gap in the Global Oil Supply Chain